close
Strona korzysta z cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookies w Twojej przeglądarce.
   strona gwna 
 

 

 



Dobór i selekcja do szkolenia początkowego karate na przykładzie KKT Wałcz

Zbigniew Ruta
Wacz-Pozna, 20.04.2007

 

Dobr i selekcja do szkolenia pocztkowego w karate na przykadzie KKT Wacz

            Przez dobr rozumiemy takie postpowanie, ktre umoliwia wyonienie spord osobnikw w odpowiednim wieku jednostek najbardziej utalentowanych, oraz rokujcych taki rozwj cech i waciwoci, ktry zapewni w przyszoci osignicie wysokiego poziomu sportowego. Aby prawidowo realizowa dobr do sportu naley systemowo wytworzy wrd dzieci i modziey klimat zainteresowania sportem. Mona to osign poprzez:

·         Rozwijanie dziaalnoci uwiadamiajco - promocyjnej, celem ktrej jest ksztatowanie zainteresowa sportowych oraz zdrowotnych sportu.

·         Upowszechnianie wiedzy o rnych dyscyplinach sportu i wzorach uczestnictwa w nich. Dzieci mog si w ten sposb zainteresowa konkretn form ruchu, pozna oglne zagadnienia treningu sportowego a przede wszystkim wymagania stawiane przez rozmaite dyscypliny i konkurencje.

·         Okrelenie wstpnej przydatno danego osobnika do uprawiania sportu.

·         Wskazywanie kandydatom dyscypliny, do ktrych s szczeglnie predysponowani.

Dziaania takie stanowi ledwie pocztek drogi w poszukiwaniu tych jednostek, ktre w przyszoci speni wymagania stawiane przez sport wyczynowy lub sport profesjonalny. Niestety jako instruktorzy/trenerzy karate w wikszoci nie mamy wpywu na powysze elementy systemowe. Szukajc kandydatw do szkolenia karate mona m.in. podejmowa nastpujce dziaania:

  • Utrzymywanie kontaktw z nauczycielami wychowania fizycznego w szkoach, ktrzy maj lepszy i stay kontakt z uczniami przez co lepiej si orientuj., ktrzy z uczniw wykazuj wysok sprawno ogln i zainteresowanie sportem.
  • Obserwowanie zawodw szkolnych lub tzw. podwrkowych i zachcanie wyrniajcych si jednostek do podjcia treningu sportowego w klubach sportowych. Mona take w klubie zorganizowa takie podwrkowe zawody z takim zestawem wicze, ktre kady bdzie mg wykona i ktre pozwol nam na wyonienie jednostek o ponadprzecitnej sprawnoci fizycznej do pniejszego szkolenia. /obecnie w PZKarate pracuje si nad projektem cyklu wakacyjnych zawodw karate ktre w postaci „toru przeszkd” bd realizowane w rodowisku wiejskim/. Ogaszanie w rodkach masowego przekazu o naborze do grup szkolenia sportowego, z podaniem wymaganego wieku i orientacyjnych warunkw fizycznych. Niestety ten najczciej stosowany sposb naboru czsto nie spenia ju swojej funkcji /wyjtek stanowi dyscypliny atrakcyjne medialnie: np. po zdobyciu w siatkwce kobiet drugiego zotego medalu ME kluby siatkarskie przeyway prawdziwe oblenie poniewa kada dziewczynka chciaa by jednym ze „zotek”/.
  • Organizowanie imprez sportowych o charakterze masowym i popularyzatorskim np. pokazy, gale sztuk walki, prelekcje z pokazami multimedialnymi itp. Dobrym elementem „marketingu” w doborze jest poczenie w/w imprez z naborem do grup pocztkujcych. Jednak najlepsze rezultaty mona osign w przypadku organizowania pokazw oraz kolportowaniu informacji o naborze podczas inauguracji roku szkolnego w poszczeglnych szkoach. Podstawowym problemem w wieku wczesnoszkolnym jest zainteresowanie nie tyle dzieci uprawianiem karate co ich rodzicw bowiem to oni decyduj w praktyce o zapisaniu dziecka na konkretne zajcia sportowe. Oczywicie jeli dziecko bdzie niechtne uczszczaniu na zajcia karate nie osigniemy z nim zadowalajcych rezultatw szkoleniowych.

Selekcja – jest procesem dynamicznym i kierowanym, ktry prowadzi do wyboru jednostek /spord/ wiczcych posiadajcych optymalne z punktu widzenia konkretnej dyscypliny warunki morfologiczne, psychiczne i sprawnociowe do osignicia w przyszoci wybitnych wynikw sportowych. Wyrniamy kilka rodzajw selekcji:

·         Spontaniczn (czyli, naturaln) – w tym przypadku przyjmuje si do grup szkoleniowych wszystkich zainteresowanych, przy zaoeniu e cze z nich dobrowolnie zrezygnuje za niektrzy zniechc si brakiem zadowalajcych postpw. Literatura przedmiotu podaje, e ten rodzaj selekcji ma uzasadnienie w przypadku duej grupy utalentowanych i zainteresowanych dan dyscyplin kandydatw, przy odpowiednim materialnym i kadrowym zabezpieczeniu szkolenia.  Gwnie z tak selekcj mamy do czynienia w grupach karate, jednake powd przyjmowania wszystkich zainteresowanych do grupy pocztkujcej jest czsto zupenie inny. Wielu instruktorw karate pobierajc wynagrodzenie za prowadzone szkolenie nigdy nie stworzyoby grupy gdyby nie przyjmowali wszystkich chtnych. Ponadto jako dyscyplina moda, o nie ugruntowanej pozycji karate podatne jest na wiele „chorb wieku dziecicego”. Jedn z nich jest bez wtpienia nieprofesjonalny sposb kwalifikacji. Nabory prowadzone s w klubach zwykle 2 razy w roku /we wrzeniu i w marcu/. Nie ma moliwoci zebrania grupy zainteresowanej uprawianiem karate o homogenicznym skadzie wiekowym. Nie realizuje si take testw sprawnoci oglnej, ktre pozwoliyby na przyjcie do klubu modziey uzdolnionej sportowo. W praktyce przyjmuje si wszystkich, ktrzy chc wiczy. Jednake w niektrych klubach karate sytuacja wyglda jeszcze gorzej poniewa prowadzi si tzw. nabr cigy, ktry nie daje szansy na sformowanie jakiejkolwiek grupy. Oczywicie kopoty te dotycz nie tylko naszej dyscypliny i zwizane s z ogem przemian cywilizacyjnych w ktrych dzieci przedkadaj zajcia o charakterze ludycznym /zabawowym/ ponad zajcia wymagajce wysiku, systematycznej pracy i konsekwencji. Pozycja karate jest jednak szczeglnie trudna poniewa w naszej dyscyplinie, ktra pozostaje sportem nie olimpijskim nie moemy liczy reklam w mediach ze wzgldu na brak zainteresowania ze strony dziennikarzy. Chocia sukcesy polskiego karate na arenie midzynarodowej s imponujce to jednak karate naley do dyscyplin mao zrozumiaych dla przecitnego widza a przede wszystkim mao medialnych. Std niskie zainteresowanie sponsorw a w konsekwencji dziennikarzy.

  • Intuicyjna (czyli, „na nosa”)– realizowana szczeglnie przez dowiadczonych instruktorw i trenerw, ktrzy na podstawie posiadanych wiadomoci fachowych, wieloletniego dowiadczenia oraz praktyki znajc specyfik danej dyscypliny czy konkurencji potrafi „wyczu” ktrzy z trenujcych mog osign sukces sportowy. Wad tego systemu jest subiektywizm prowadzcego, jednak dla poprawienia obiektywnoci metoda ta powinna by intersubiektywnie kontrolowalna,  czyli oceny zawodnika powinno dokonywa kilku trenerw rwnolegle.

 

  • Kierowana (czyli, utworzenie „teamu”) – polega na ograniczeniu liczby jednostek rozpoczynajcych trening, przy niezmiennej liczbie tych, ktrzy osign wysokie wyniki. U podstaw tej metody ley przekonanie, e model mistrza naley jak najszybciej wprowadza i realizowa w szkoleniu. Prowadzc je z ograniczon iloci jednostek dy si do realizacji cech wiodcych tego modelu.  Przykadem takiej selekcji jest utworzenie w Waczu na bazie SMS-u grupy wiolarek, ktre poddano takiej selekcji. Wskiej 12 – osobowej grupie zaoferowano szkolnie na specjalnych warunkach, zawodniczki otrzymay stypendia finansowe, podpisay zgod na reprezentowanie waeckiego klubu, ktry specjalnie dla nich utworzono za po ukoczeniu przez nie SMS-u specjalnie dla nich powoano w Pastwowej Wyszej Szkole Zawodowej kierunek studiw wychowanie fizyczne, aby zatrzyma je w Waczu. Celem szkoleniowym tej grupy jest start na olimpiadzie w Pekinie. Zwaywszy na obserwowan progresj wynikw sportowych oraz rodki jakie inwestuje si w t grup osignicie tego celu jest bardzo prawdopodobne. Ten rodzaj selekcji oparty jest na wynikach bada antropologii, fizjologii, psychologii, medycyny, teorii sportu i innych nauk, ktre wskazuj moliwo rozpoznania i przewidywania rozwoju cech bdcych podstaw uzyskania wysokich wynikw. W selekcji kierowanej mona wyrni kilka etapw:

1.Preselekcja – wszechstronna obserwacja dzieci ju w najmodszym wieku (przed rozpoczciem szkolenia). W karate to grupa osobnikw w wieku 7-9 lat, uczszczajcych do szkoy podstawowej, kategoria wiekowa: dzieci

 

2.Selekcja wstpna – kierowanie dzieci do wszechstronnego szkolenia, poszukiwania uzdolnionych ruchowo bez wyboru specjalizacji – wstpny sprawdzian powinien zawiera badania: stanu zdrowia, uzdolnie ruchowych, sprawnoci fizycznej. W karate to grupa w wieku 9-13 lat, uczszczajca do szkoy podstawowej i startujca w kategorii wiekowej dzieci oraz modzikw.

 

3.Selekcja waciwa – wybr jednostek najbardziej uzdolnionych o szczeglnych predyspozycjach sprawnociowych, anatomicznych i funkcjonalnych do poszczeglnych dyscyplin czy konkurencji, odbywa si po 2 – 4 latach szkolenia wszechstronnego, otwierajc etap szkolenia ukierunkowanego. W karate to dzieci i modzie w wieku 13-16 lat, uczszczajca do I-III klasy gimnazjum, startujca w grupie wiekowej modzikw i juniorw modszych.

 

4.Selekcja specjalistyczna – szczegowe okrelenie predyspozycji zwizanych ze specyficznymi wymogami treningu w danej dyscyplinie, zapocztkowuje etap szkolenia specjalnego. Skuteczno i trafno selekcji wynika z systematycznych obserwacji i pomiarw w poszczeglnych etapach szkolenia. Konsekwencj tego jest: wybr dyscypliny i ukierunkowanie oraz indywidualizacja szkolenia. W karate to modzie w wieku 16-19 lat uczszczajca do I-III klasy liceum oraz doroli w wieku 19-21 lat, studiujcy na wyszych uczelniach startujcy w kategorii wspzawodnictwa juniorw oraz seniorw.

Tak wic selekcja oparta jest na analizie dwch czynnikw: zainteresowa, tzn. czy kandydat chce uprawia dan dyscyplin sportu, oraz jego moliwoci, tzn. czy kandydat jest w stanie osign dobre wyniki sportowe. Celem pracy instruktora - trenera jest m.in. znalezienie takiej jednostki, u ktrej oba te elementy wystpuj we wzajemnym powizaniu i rwnowadze. Istot selekcji jest wybr jednostek speniajcych wymagania, jakie stawiaj poszczeglne dyscypliny. Proces selekcji jest procesem wielokrotnie zoonym i niesie ze sob wiele pyta o sposb wynajdywania przyszych mistrzw. Aby uatwi ich wynajdywanie naley:

·         Opracowa prognozy rozwojowe dyscyplin

·         Analizowa przebieg rozwoju ontogenetycznego jednostki

·         Stworzy „modele mistrzw”

Podstaw dla prognozowania jest stabilno niektrych wskanikw charakteryzujcych talent w sporcie. Stabiln nazywamy tak cech, ktra z trudem daje si ksztatowa i w znacznym stopniu jest uwarunkowana genetycznie.

  • kierowa do okrelonej dyscypliny tych, ktrzy ju w najmodszym wieku maj lepiej od redniego poziomu rozwinite cechy odgrywajce w danej dyscyplinie wiodc rol
  • zbiera informacje obejmujce wyniki uzyskane w momencie rozpoczynania ukierunkowanego treningu i tempo ich przyrostu w pierwszych latach uprawiania danej dyscypliny

Elementy te s podstaw opracowania narzdzi pomiarowych umoliwiajcych przewidywanie rozwoju, ktre stanowi kryterium wyboru. Mona wyrni nastpujce kryteria selekcji:

Stan zdrowia – waciwa kwalifikacja przez lekarza specjalist stanowi podstaw wszelkich nastpnych przedsiwzi. Kontrola obejmuje: oglne badania lekarskie, badania dodatkowe, prby wysikowe. W karate wszyscy kandydaci musz przej obowizkowe badania lekarskie w Poradni Sportowo-Lekarskiej. Niestety tylko w wyjtkowych przypadkach lekarz decyduje si na przeprowadzeni bada szczegowych. Praktyka pokazuje, e najczciej poprzestaje na wywiadzie oraz badaniu osuchowym kandydata, badania takie s wykonywane 2 x w roku.

 

Budowa somatyczna – rozpatruje si j w aspekcie wielkoci ciaa (masa i wysoko), proporcji, typu budowy. W karate przyjmujc wszystkich nie zwracamy uwagi na typ ich budowy. Praktyka pokazuje jednak, e najwiksze predyspozycje wykazuj osoby o atletycznej budowie. Piknicy przyprowadzani s na zajcia przez rodzicw w celu zrzucenia zbdnych kilogramw za leptosomicy aby poprawili swoj sylwetk i jak mwi rodzice - rozwin minie.

 

Uzdolnienia ruchowe – przejawiaj si w szybkoci i trwaoci uczenia si ruchw, jak i umiejtnoci tworzenia nowych ich zestaww. Uzdolnienia decyduj o atwoci , dokadnoci i trwaoci uczenia si elementw technicznych, stanowi podoe dla rozwoju odpowiednich sprawnoci. Ocen uzdolnie dokonuje si za pomoc testw lub przez obserwacj.

 

Sprawno fizyczna – wyraona stopniem rozwoju podstawowych cech motorycznych i ich wspzalenociami. Rwnolegle z rozwojem biologicznym nastpuje rozwj sprawnoci fizycznej. Mona wyrni dwa podstawowe czynniki, ktre determinuj jej poziom – wrodzone (genetyczne) i rodowiskowe (np. trening).

 

Dyspozycje psychiczne – podstawowe znaczenie dla pomylnego uprawiania sportu maj: odporno psychiczna, motywacja, ambicja, poczucie odpowiedzialnoci, nastawienie na sukces, pracowito. Dyspozycje te nabywane s w procesie wychowania w domu rodzinnym i tylko nieznacznie moemy je poprawi poprzez systematyczny trening.

 

Wiek – wiek kalendarzowy moe nie odpowiada wiekowi rozwojowemu, dlatego naley stosowa standardy wieku rozwojowego posugujc si miarami: wieku szkieletowego, wieku wtrnych cech pciowych, wieku morfologicznego.

 

Wynik sportowy – jest najbardziej kompleksowym wskanikiem , w ktrym odbijaj si predyspozycje rozwojowe oraz stopie wykorzystania nabytych sprawnoci i umiejtnoci. Naley obserwowa tempo przyrostu wynikw, ktre mona porwna ze rednim tempem przyrostu wynikw dla danej grupy wiekowej.

 

Odrbnym zagadnieniem jest okrelenie wieku rozpoczcia treningu. Moemy tu wyznaczy:

·         Granice wiekowe, w ktrych uzyskuje si najlepsze wyniki w danej dyscyplinie. W wielu klubach karate prowadzi si nabr coraz modszych dzieci. Wieloletnia praktyka szkoleniowa pokazuje jednak, e najlepszym wiekiem do rozpoczcia treningu przygotowawczego karate jest 7-9 lat. W tym wieku dziecko osiga ju taki poziom rozwojowy, e potrafi zrozumie wikszo komend i polece instruktora co jest warunkiem prawidowej pracy szkoleniowej take tej o charakterze zabawowym.

·         redni czas niezbdny dla osignicia wysokiego wyniku w danej dyscyplinie. Na podstawie praktyki szkoleniowej w karate okres taki moemy okreli na minimum 5-8 lat szkolenia dla uzyskania zadowalajcych wynikw na poziomie MP dla osb lepiej predystynowanych do treningu sportowego oraz 8-10 lat dla pozostaych.

·         Stopie przygotowania osobnika do podjcia treningu - naley oceni stopie rozwoju biologicznego

W Klubie Karate Tradycyjnego dobr do grup pocztkujcych odbywa si 2 razy w roku. Dobr prowadzony jest we wsppracy szczeglnie ze szkoami podstawowymi oraz gimnazjami wrd uczniw nie posiadajcych przeciwwskaza do rozpoczcia treningw karate. Podczas naboru w lokalnych mediach podaje si do wiadomoci informacje o rozpoczciu zapisw wraz z podaniem miejsca treningw oraz kategorii wiekowej w jakiej s przyjmowani kandydaci.               

W praktyce rozrniamy nabory do grup dziecicych /szkoa podstawowa/, do grup modzieowych /modzie gimnazjalna i uczszczajca do szk rednich/ oraz do grup programu +30 /grupy rekreacyjne dla dorosych/. Specyficznym naborem w KKT Wacz jest dobr do grupy studenckiej wychowania fizycznego w jednej z waeckich szk wyszych.

W wyniku naborw do klubu kadego roku zapisuje si od 15 do 45 osb w rnym wieku. Zasadnicz cze grupy stanowi dzieci wczesnoszkolne /klasa 1-3/ oraz rzadziej modzie ze szk rednich i studenci. Charakterystyczne, e najrzadziej zgasza si modzie gimnazjalna. Swoistym novum w Klubie Karate Tradycyjnego w Waczu /od 2 lat/ jest nabr do grupy dla dorosych /w wieku +30/, ktrej zajcia ciesz si znacznym powodzeniem.

 Szkolenie i selekcja przebiega w KKT Wacz w czterech etapach:

ETAP I

          Po zakoczonych naborach formujemy tzw. grupy zerowe /rozpoczynajce trening karate od zera/. W procesie tym staramy si zapewni w miar homogeniczny skad wiekowy grupy przy zachowaniu koedukacyjnego charakteru grupy. Pomimo rnych moliwoci treningowych chopcw i dziewczt zaobserwowano w praktyce instruktorskiej lepsze postpy i lepsze zaangaowanie w proces szkolenia w grupach o mieszanym skadzie pod wzgldem pci. Po sformowaniu grupy przeprowadzamy podstawowy pomiar cech motorycznych:

-          gibko /stojc na krzele skon dosiny, wynik zapisywany w cm/

-          wytrzymao test harvardzki / wynik to iloci wej w czasie 1 min./

-          szybko /bieg sprinterski po kopercie, wynik zapisywany w sek./

-          sia rk /ilo pompek w czasie 30 sek./

-          sia ng /wyskok dosiny, wynik zapisujemy w cm/

-          sia tuowia /ilo skonw z leenia na plecach w czasie 30 sek./

Pomiar ten suy gwnie poznaniu moliwoci treningowych grupy i wyznacza gwne kierunki pracy szkoleniowej w pierwszych miesicach treningu, ale take jest to etap preselekcji.

W naszym klubie pracuje 3 instruktorw dlatego tworzymy po kadym naborze od 1-4 grup treningowych po10-15 osb kada. Zwykle powstaje grupa dziecica lub dwie, grupa studencka /studenci oraz modzie ze szk rednich/ oraz grupa dla dorosych /+30 lat/.

Treningi we wszystkich grupach zerowych odbywaj si 2 x tygodniowo po 1 godzin zegarow. W pierwszych 2-3 miesicach po rozpoznaniu moliwoci fizycznych grupy rozwijamy trening oglnorozwojowy poprawiajc gwne cechy psychomotoryczne. Uczymy w tym okresie prawidowego wykonania wielu wicze gimnastycznych i oglnorozwojowych z ktrymi w pniejszym okresie bd si stykali na co dzie. Najwicej czasu powicamy gibkoci /dzieci przychodz na zajcia karate z ogromnymi zaniedbaniami gimnastycznymi/. Doroli w tym okresie wymagaj take wiele uwagi. Czsto musimy ich „wyhamowywa”, poniewa w krtkim czasie staraj si nadrobi stracone lata /bez jakiejkolwiek zorganizowanej formy aktywnoci fizycznej/.

Obcienie treningowe w grupach zerowych jest nie wielkie. Trening jest dostosowany do prawidowoci charakterystycznych dla fazy rozwoju organizmu (ontogenezy) w aspekcie morfologicznym, motorycznym i psychologicznym. W grupach dziecicych dominuj wiczenia o charakterze zabawowym. Szczeglnie uwanie dozowane s zajcia siowe i wytrzymaociowe. Stopniowo wprowadza si obok innych wicze te, ktre zawieraj w sobie element rywalizacji /walki kogutw, liski, apki, itp./. W grupie dla dorosych take zaczynamy od najprostszych wicze starajc si w pocztkowych 1-3 miesicach przygotowa ich do pniejszego wysiku. W tym okresie cz gwn kadego treningu /ok. 30-35’/ stanowi wiczenia oglnorozwojowe. Po czci gwnej powicamy ok. 10-15’ na wprowadzanie podstawowych elementw technicznych karate o charakterze statycznym /5 pozycji naturalnych, 2 pozycje walki/ i dynamicznym /2 podstawowe bloki, 1 uderzenie, 1 kopnicie/. Z czasem proporcje te zmieniaj si na rzecz wikszej iloci czasu powicanego nauce i doskonaleniu techniki karate. Szkolenie w grupie zerowej trwa okoo10-12 miesicy. U dzieci koczy si zdobycie biaego pasa 9.3 kyu za u modziey i dorosych biaego /9 kyu/ lub nawet tego /8 kyu/. Pod koniec roku szkoleniowego ponawiamy pomiar gwnych cech motorycznych . Osignite wyniki wraz z rezultatami szkolenia technicznego wyraajcymi si osignitym stopniem w karate oraz jakoci przyswojonej techniki stanowi  zamknicie etapu selekcji wstpnej. 

ETAP II

W tym okresie rozpoczynamy szkolenie na poziomie pocztkujcym. Celem tego etapu jest kontynuowanie rozwoju gwnych cech psychomotorycznych, zapoznanie zawodnikw z podstawowymi technikami karate shotokan oraz wyrobienie podstawowych nawykw ruchowych charakterystycznych dla dyscypliny. Oceniane tu s przesanki cech i zdolnoci warunkujcych sukces w karate a take stopie w jakim dziedziczone cechy odpowiadaj specyficznym wymaganiom dyscypliny. Na tym etapie wprowadza si do szkolenia podstawowe kombinacje technik /zwykle dwuelementowe/ oraz pierwsze walki o charakterze umownym /brak kontaktu/. Zawodnicy poznaj take 2-3 formy ruchowe z grupy Heian /kata/, ktre stanowi jedn z konkurencji zawodniczych w karate oprcz sparingu /walki/. Poprzez uczszczanie dzieci na treningi okrelone zostaje ich zainteresowanie karate, poziom uzdolnie ruchowych, moliwo organizmu do znoszenia duych obcie treningowych, warunkw fizycznych potrzebnych w karate, oglnej sprawnoci fizycznej z ukierunkowaniem na potrzeby karate oraz ocena ich wieku rozwojowego. Etap szkolenia pocztkujcego trwa w zalenoci od osiganych przez grup rezultatw ok. 1-1,5 roku. Pod koniec szkolenia pocztkujcego zawodnicy dzieci powinny osign stopie karate 7.1 kyu za modzie i doroli 7 kyu a nawet 6 kyu. Na tym koczy si w klubie etap wszechstronnego rozwoju zawodnika, ponawia si pomiar cech motorycznych zawodnikw i dokonuje selekcji waciwej.

ETAP III

Kolejnym etapem szkolenia jest grupa rednio zaawansowana. Tutaj zawodniczki i zawodnicy wchodz w etap pracy ukierunkowanej. Poprzez powtarzalny i zaplanowany trening doprowadza si do powstania u nich nawykw czuciowo-ruchowych charakterystycznych dla dyscypliny. Zmniejszenie obcie ukadu nerwowego oraz ukadu ruchowego wraz z postpujcym procesem nauczania a do osignicia fazy nawyku umoliwia proporcjonalne zwikszanie obcie treningowych, dziki ktrym zawodnik na jednym treningu jest w stanie wykona wicej powtrze danego elementu w rnych sytuacjach zadaniowych a dziki temu zbliy si do sytuacji jaka wystpuje w walce sportowej. Na tym etapie oceniamy perspektywiczno karatekw, zwracajc szczeglna uwag nie tyle na poziom ich cech wiodcych, ile na tempo /dynamik/ ich przyrostu.

Zawodnikw zapoznaje si take na tym etapie z nowymi kombinacjami /trjelementowymi/ oraz pozostaymi kata /formami ruchowymi/ z grupy Heian. Zwiksza si take oboenie treningowe do 3 treningw tygodniowo po 1 godzin zegarow. Wprowadzane s wiczenia siowe polegajce gwnie na oporowaniu wasnego ciaa. To tutaj zawodnicy i zawodniczki spotykaj si po raz pierwszy z rywalizacj sportow organizowan przez Podkomisj Karate Shotokan W.S.I. Polskiego Zwizku Karate. Zawody te organizowane s w indywidualnych formach ruchowych /kata/ oraz indywidualnych walkach umownych /kihon-ippon-kumite/.

W wyniku tych startw przeprowadza si selekcj zawodniczek i zawodnikw do szkolenia zawodniczego. Warto zauway, e w pozostaych klubach Polskiego Zwizku Karate zaledwie ju po roku treningw zawodniczki i zawodnicy trenuj woln walk /sparing/. Szkolenie tradycyjne jest na pewno dusze, ale zapewnia uksztatowanie lepszej techniki /trwalszych nawykw czuciowo-ruchowych/ i zrozumienia podstaw biomechaniki karate co przekada si na zwikszon kontrol na zawodach w konkurencji kumite przy zachowaniu esencji karate tradycyjnego, czyli todome /finishing blow – j.ang/  wymogw ciosu koczcego. Cios koczcy to technika zdolna do unieszkodliwienia przeciwnika w realnej walce wykonywana moc caego ciaa przy zachowaniu:

-          prawidowej trajektorii uderzenia/kopnicia

-          kime /zogniskowanej w jednym punkcie energii psychicznej i fizycznej/

-          stabilnej pozycji /pionowa sylwetka/

-          presji wykonywanej na podog /pita nogi zakrocznej docinita do podoa/

-          okrzyku /kiai/

Na etapie rednio zaawansowanym wprowadza si w treningu wiele wicze wykonywanych z parterem np. bunkai kata, czyli zastosowanie techniki kata w praktyce. Ponadto w treningu walki wprowadza si jiyu-ippon-kumite, czyli walk pwoln. Zawodniczki i zawodnicy zapoznawani s z pojciem dystansu i timingu ataku oraz timingu obrony. wiczenia zawierajce te elementy s wprowadzeniem do wolnej walki /sparingu/, z ktrym spotkaj si podczas szkolenia zaawansowanego. Na tym etapie szkolenia wprowadzane s podstawowe formy poruszania si w walce oraz 2-3 podstawowe formy ataku i obrony wykonywane w formie walki pwolnej. W zakresie wicze oglnorozwojowych wprowadza si specjalistyczne wiczenia siowe /trening obwodowy/ oraz specjalistyczne wiczenia szybkociowe o charakterze startowym  w tym wiczenia reakcji. Sporo wicze wykonywanych z partnerem zawiera elementy bezporedniej rywalizacji /apki, walki na klepnicia, walki w parterze, itp./. Etap rednio zaawansowany trwa okoo 1-3 lat i zaley od uzyskanych osigni i postpw szkoleniowych zawodnika. Koczy si zdobyciem 4.1- 4.3 kyu wrd dzieci lub 5 kyu a nawet 4 kyu wrd modziey i dorosych. Rwnie na tym etapie dokonuje si pomiaru cech motorycznych zawodnika. Test wykonywany jest dwa razy w roku szkoleniowym /we wrzeniu i w czerwcu/. Wyniki testu oraz stopie rozwoju cech motorycznych wraz z analiz wynikw osiganych przez zawodnika w rywalizacji sportowej stanowi podstaw selekcji specjalistycznej w wyniku ktrej indywidualizuje si szkolenie i przenosi zawodnika do grupy zaawansowanej.

ETAP IV

W grupie zaawansowanej zwiksza si obcienie treningowe.  Zajcia prowadzone s 3 x tygodniowo po 1,5 godziny ponadto osoby wyselekcjonowane do szkolenia zawodniczego otrzymuj w okresie przygotowania oglnego indywidualnie rozpisane treningi o charakterze oglnorozwojowym i wytrzymaociowym do samodzielnej realizacji. Celem szkolenia na tym etapie jest osignicie prawidowej bazy motorycznej. Jako, e karate jest typow dyscyplin halow okres szczytu formy /okres startowy/ przypada na stycze – luty. W okresie tym rozgrywane s  Mistrzostwa Polski Juniorw Modszych i Juniorw w karate WKF oraz Mistrzostwa Polski Juniorw i Seniorw w Karate WKF. Niestety drugie punktowane zawody Mistrzostwa Makroregionu Modzikw organizowane s dopiero w maju. Jako, e w klubie nie ma grup wyodrbnionych wiekowo lecz tylko pod wzgldem posiadanego przez zawodnikw stopnia zaawansowania  trudno jest przygotowa 2 odrbne wiekowo grupy do startu w 2 rnych czasowo imprezach. Ratujemy si w takim przypadku zajciami uzupeniajcymi, ktre realizowane s grup wyselekcjonowanych zawodnikw przez 4-6 tygodni poprzedzajcych start w turnieju. Podczas takich zaj koncentrujemy si na duej intensywnoci zaj przy stosunkowo nie wielkiej objtoci pracy treningowej. Dominuj wiczenia na dynamik, szybko startow oraz wiczenia reakcji /timingu/. W kocowych 2 tygodniach maleje intensywno zaj. Przygotowujemy zawodnikw taktycznie do turnieju oraz  psychicznie /turniej nie jest celem w sobie, jest rodkiem do dalszego poznawania siebie/. Wieloletnia praktyka pokazaa, e zawodniczki i zawodnicy w stosunku do ktrych nie formuuje si nadmiernych wymaga wynikowych lepiej znosz stres przed startowy a nawet wykazuj wiksze zaangaowanie w rywalizacj co w efekcie przynosi lepszy rezultat sportowy.

Poza prac w ad hoc wyodrbnionymi grupami przygotowujcymi si do zawodw w grupie zaawansowanej realizujemy tradycyjne szkolenie karate shotokan W.S.I. Kady sezon rozpoczyna si od treningw wprowadzajcych, ale po 2-3 tygodniach ich intensywno i objto pracy treningowej szybko ronie. W aspekcie technicznym w grupie tej wprowadza si duo wicze z zakresu wolnej walki, samoobrony oraz bunkai kata. Na tym poziomie zaawansowania nauczamy take najwaniejszych kata mistrzowskich: Bassai-dai, Kanku-dai, Jion, Enpi, Hangetsu. Inne z 23 kata karate shotokan nauczane s podczas szkole z trenerami krajowymi i zagranicznymi. wiczenia realizowane s w parach, trjkach , czwrkach, itp. Generaln zasad jest jednak gotowo do ich wykonania z kadym partnerem niezalenie od wieku, pci, masy ciaa czy innych cech psychofizycznych. Niektre treningi prowadzone s take z wykorzystaniem tzw. pressingu, czyli psychofizycznego nacisku wywieranego przez instruktora na zawodnikach majcego za zadania uodporni ich psychicznie i przygotowa do podejmowania prawidowych dziaa w sytuacji stresu zwizanego z walk, zawodami, atakiem na ulicy, itp. Zajcia takie zawsze s niezwykle cikie /szczytowe oboenie treningowe/, charakteryzuj si maksymalnym wysikiem, stawianiem przez instruktora pozornie „niewykonalnych” zada, specyficzn atmosfer zaj w ktrej dominuj okrzyki treningowe, okrzyki trenera oraz „podgrzewanie emocji”. W efekcie takich zaj ksztatuje si silna psychika zawodnika. W zawodach a take podczas sytuacji zagroenia zwykle wczeniej zawodzi psychika ni ciao dlatego trening nie moe ogranicza si tylko i wycznie do rozwoju fizycznego. Z fizjologicznego punktu widzenia organizm zawodnika moe by bardzo sprawny, ale nie osignie on optymalnej zdolnoci wysikowej, jeeli jego psychika nie jest waciwie uporzdkowana.

W grupie zaawansowanej realizowany jest etap specjalny szkolenia. Na tym etapie ujawniany jest stopie motywacji do osigania najwikszych sukcesw oraz zdolno do pokonywania trudnoci stajcych na ich drodze. Podczas treningw du uwag zwraca si na jego zindywidualizowanie /rozwijanie technik i rozwiza taktycznych najlepiej przystosowanych dla danego zawodnika/. Koncentrujemy si tu przede wszystkim na zastosowaniu wyuczonych wczeniej ruchw w warunkach walki, ksztatujemy umiejtnoci techniczno-taktyczne oparte na przejawach naturalnej reakcji ruchowej  samoobrony eliminujemy ze nawyki i reakcje w trakcie treningowych sparingw oraz nie rozwijamy nadmiernie gibkoci, ale koncentrujemy si na jej zachowaniu /poniewa, w adnym wiczeniu nie jest moliwe osignicie kracowej szybkoci, jeli posiadana gibko bdzie wykorzystana do koca/. Etap szkolenia zaawansowanego trwa okoo 2-3 lat.  Zawodniczki i zawodnicy na tym etapie powinni osign 3-1 Kyu /brzowe pasy/ aby po cznym okresie 5-8 lat treningu przystpi do egzaminu na stopie mistrzowski 1 Dan /czarny pas/, ktry jest adekwatnym poziomem technicznym do brania udziau we wspzawodnictwie sportowym rangi MP. Na tym etapie rwnie dwukrotnie kadego roku dokonywany jest pomiar gwnych cech motorycznych zawodnika.

W grupie zaawansowanej w KKT Wacz wiczy najwicej osb startujcych zawodniczo w turniejach sportu kwalifikowanego i powszechnego. Grupa te liczy obecnie okoo 22 osoby. S wrd nich medalici Mistrzostw Polski Seniorw, Medalici Mistrzostw Polski Juniorw Modszych a nawet Mistrzostw Makroregionu Modzikw. Zrnicowana wiekowo grupa jest jednak wzgldnie homogeniczna w aspekcie uzyskanych wynikw szkoleniowych i zaawansowania technicznego. wicz w niej take osoby dorose, ktre dawno ju zakoczyy starty w turniejach. Swoj postaw pokazuj modszym koleankom i kolegom, e karate nie musi si koczy wraz z zakoczeniem kariery sportowej. Zawodnicy i zawodniczki Klubu Karate Tradycyjnego, ktrzy wchodz w skad kadry wojewdzkiej juniorw modszych i juniorw bior udzia w dodatkowych szkoleniach organizowanych przez wojewdzkie interdyscyplinarne stowarzyszenia sportowe /Wojewdzkie Federacje Sportu/. Plany tych szkole oraz skad kadry szkoleniowej /trenerw koordynatorw/ okrela Polski Zwizek Karate. Zawodnicy wyselekcjonowani do szkolenia wojewdzkiego powinni zosta objci szkoleniem co najmniej 48 dni w roku za dla modzikw 26 dni szkolenia podzielone na 2 obozy oraz 2 konsultacje. W karate okres ten wynosi dla juniorw modszych 47 dni podzielone na 3 obozy oraz 4-5 konsultacji za w przypadku  modzikw 25 dni realizowanych podczas 10 dniowego obozu letniego oraz 3 konsultacji.

Klub Karate Tradycyjnego w Waczu, zgodnie z filozofi World Shotokan Institute stawia sobie za cel wyksztacenie wszechstronnie rozwinitej jednostki ludzkiej dla ktrej udzia we wspzawodnictwie sportowym nie jest celem samym w sobie, lecz zaledwie rodkiem do osignicia tego celu, czyli dla peniejszego poznania siebie, wasnych moliwoci i wasnych ogranicze. Przy takim traktowaniu zawodw przeciwnikiem dla zawodnika nie jest osoba stajca przed nim podczas turnieju, ale on sam dla siebie. W zawodach karate shotokan W.S.I. nie ma kategorii wagowych, bowiem karate jest sztuk samoobrony a jej nadrzdnym celem jest gotowo do stawienia czoa kademu przeciwnikowi niezalenie od jego wagi, wzrostu czy pci. Walki rozgrywane s do jednego trafienia /ippon/ poniewa realna walka nie daje szansy na powtrzenie ataku i czsto koczy si ju po pierwszym trafieniu. Take wymogi wiekowe /limity/ startu w zawodach karate shotokan W.S.I. s zasadniczo odmienne od przepisw typowo sportowych organizacji. Np. w kumite mona walczy do 50 roku ycia za w kata nie ma w ogle ogranicze wiekowych /dla porwnania w karate sportowym WKF grn granic jest 35 rok ycia/. Udzia we wspzawodnictwie sportowym jest wany take dla zawodnikw karate tradycyjnego shotokan. Kady start jest motywem do dodatkowego treningu i zwikszonego wysiku podczas zaj. Rywalizacja daje szans na sprawdzenie siebie – swojej techniki a w szczeglnoci swojej psychiki /stopnia kontroli emocji/. Start w turnieju daje nam bogat wiedz o zawodniku, ktr wykorzystujemy nastpnie w dalszej pracy szkoleniowej.

 


 
 
    projekt, wykonanie: Dekorus