close
Strona korzysta z cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookies w Twojej przeglądarce.
   strona gwna 
 

 

 



Karate a igrzyska olimpijskie.

Zbigniew Ruta
Wacz, 04.08.2016

Karate a igrzyska olimpijskie...

Od wielu lat jestemy wiadkami zabiegw dziaaczy karate z caego wiata o wczenie tej dyscypliny do programu igrzysk olimpijskich. Nie inaczej jest w Polsce. Na arenie midzynarodowej w wycigu o olimpijskie laury bray udzia przede wszystkim dwie federacje WKF (World Karate Federation ) oraz ITKF (International Traditional Karate Federation). U rde tych de ley zapewne pragnienie zintensyfikowania rozwoju dyscypliny, zdobycie dodatkowych rodkw finansowych oraz nobilitowanie karate poprzez wejcie do ekskluzywnego (?) grona dyscyplin olimpijskich.

W Polsce interesy obu wspomnianych federacji reprezentoway odpowiednio Polski Zwizek Karate oraz Polski Zwizek Karate Tradycyjnego.  Po mierci lidera ITKF Sensei Hidetaka Nishiyamy /10 Dan/ i rozamie w federacji na placu boju w Polsce pozosta ju tylko Polski Zwizek Karate. Jego pozycj dodatkowo wzmocnia podpisana przez Prezydenta ustawa a dnia 23 lipca 2015 roku o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o podatku dochodowym od osb fizycznych w zakresie skutkw utraty statusu Polskiego Zwizku Sportowego.

W myl zapisw okrelonych w tej nowelizacji Polskie Zwizki Sportowe, ktre nie posiadaj przynalenoci do waciwej midzynarodowej federacji sportowej dziaajcej w sporcie olimpijskim, paraolimpijskim lub innej uznanej przez Midzynarodowy Komitet Olimpijski mog straci status Polskiego Zwizku Sportowego. Takie podmioty z mocy prawa stan si zwizkiem sportowym dziaajcym w formie zwizku sportowego. Jak zakada nowelizacja stwierdzenie braku przynalenoci nastpowa bdzie w drodze decyzji ministra waciwego do spraw kultury fizycznej. W karate utrat statusu polskiego zwizku sportowego zagroone s Polski Zwizek Karate Tradycyjnego i Polski Zwizku Karate Fudokan.

Dla Polskiego Zwizku Karate, ktry od lat boryka si z raco niskimi dotacjami w porwnaniu do dotacji otrzymywanych przez Polski Zwizek Karate Tradycyjnego pojawia si szansa na radykaln zmian istniejcego stanu rzeczy. Czy zostanie wykorzystana to ju cakowicie inna sprawa, bowiem organizacja ta od wielu lat ma kopoty z zarzdzaniem, organizacj szkolenia sportowego oraz wasnym wizerunkiem w rodowiskach sztuk walki.

Wczoraj z Brazylii nadesza  dugo oczekiwana przez dziaaczy zwizkowych wiadomo. Podczas 129 sesji plenarnej Midzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, ktra odbya si w Rio de Janerio w dniach 02-04.08.2016 roku czonkowie komitetu podjli decyzj o wprowadzeniu do programu kolejnych Igrzysk Olimpijskich nastpujcych dyscyplin:  baseball/softball, karate, skateboarding, surfing i wspinaczka sportowa. Tak wic karate podobnie jak kiedy judo zaprezentowane zostanie po raz pierwszy na Igrzyskach Olimpijskich w Tokio.

Turniej judo po raz pierwszy rozegrany zosta na igrzyskach w dniach 20–23 padziernika 1964 roku w hali Nippon Budōkan w Tokio. Startowali wtedy wycznie mczyni i co nie powinno dziwi  we wszystkich wagach z wyjtkiem kategorii open zwyciyli zawodnicy z Japonii. W krlewskiej kategorii zwyciy nieoczekiwanie Holender Anton van Geesing. Nota bene Japoczyk, ktry przegra walk finaow z Gessingiem, nie mogc cierpie poraki, prbowa w hotelu targn si na swoje ycie w czym przeszkodzili mu trenerzy...

Wszyscy na wiecie oczekiwali, e judo po wejciu do programu igrzysk rozwinie si i bdzie jeszcze popularniejsz dyscyplin. Niestety tak si nie stao. Ta wspaniaa sztuka walki odarta z idei samodoskonalenia, wszechstronnego rozwoju oraz denia do doskonaoci sprowadzona zostaa do wymiaru sportu wyczynowego. Judo stao si wybitnie siowe a zawodnicy zamiast budowa wszechstronno zaczli rozwija dwie - trzy najskuteczniejsze techniki, ktrymi potem wygrywali walki. Nie wszyscy wiczcy judo chcieli bra udzia w wycigach po medale - wielu zrezygnowao. Z dnia na dzie popularno judo spadaa aby pozosta tym, czym jest w dniu dzisiejszym. Podobne zjawisko wystpuje w karate WKF. Spotykaem wiele razy zawodnikw posiadajcych brzowe pasy i nie znajcych adnego kata. Po co wiczy kata skoro startuj tylko w kumite ?!

O aferach dopingowych nie bd pisa do powiedzie, e w judo, tak jak w innych sportach olimpijskich problem ten wystpuje. Zawodniczka czy zawodnik wiczcy sport zawodowo zrobi wszystko aby zdoby medal olimpijski, ktry przekada si na spore gratyfikacje finansowe i tzw. rent olimpijsk jak ma to miejsce w Polsce. Znane s take przypadki dopingu wystpujcego w karate na poziomie Mistrzostw Polski. Pytaniem retorycznym jest co zrobi zawodnicy jeli stawk bdzie medal olimpijski ? Oczywicie nie naley zakada powszechnoci takich praktyk, ale wystarczy jeden przypadek aby stracio cae rodowisko... 

Niestety mam uzasadnion obaw, e karate moe podzieli losy judo. To co dla ruchu olimpijskiego byo najwiksz bolczk karate (wiele szk, zrnicowane przepisy, podziay organizacyjne) dla zwykego Janka Kowalskiego moe by jedn z zalet. Kady w karate dziki jego bogactwu znajdzie to, ktre najbardziej bdzie mu odpowiadao.

Dziaacze karate czsto nie widz bd nie chc widzie zagroe jakie pojawiy si nad dyscyplin. Jednym z najwikszych  jest utrata tosamoci. Aby przypodoba si MKOL dziaacze WKF zmienili przepisy wspzawodnictwa. Najpierw wprowadzono zamiast tradycyjnych oznacze Aka (czerwony) i Shiro (biay) oznaczenia Aka i Ao (niebieski). Dlaczego ? Bo w telewizji lepiej wygldaj te kolory, sprawdzono to ju w boksie std nawizanie do koloru naronikw (czerwony i niebieski). Take walczcy w biaych ubiorach judocy posiadajcy czarne pasy byli zdaniem komentatorw nie do rozpoznania - szczeglnie podczas walki w parterze. Dlatego m.in. dla potrzeb transmisji i wyranego rozrnienia zawodnikw wprowadzono judo-gi biae i niebieskie.  Wprowadzenie kolorw jest jednym z maych krokw zmieniajcych nasze tradycje. Czy kto pamita dlaczego strj treningowy jest (by) biay ? Mnie uczono, e biay kolor oznacza czysto intencji z jakimi podejmuj si treningu i w jakimi id do walki. Za nic na wiecie nie przyjd na trening w czarnym, niebieskim, czerwonym czy ozdobionym lampasami i naszywkami do-gi. Oczywicie wszystko jest kwesti wyboru i indywidualnych preferencji.

Kolejn zmian w karate jak przegosowano w zaciszu gabinetw byo przyjcie systemu punktowania z Tae-kwon-do. Obecnie walczy si do 11 punktw i punktuje wedug skali: 3 punkty (sanbon) za trafienie nog w gow, 2 punkty (nihon) za trafienie nog w korpus i 1 punkt (ippon) za trafienie rk. Wczeniej w karate sportowym walczono w formule sanbon shobu (do trzech punktw) co ju byo krytykowane przez zwolennikw tradycyjnego podejcia do karate shotokan w ktrym obowizywaa historyczna zasada budo - ciosu koczcego (ikken hissatsu) przeksztacona w walce sportowej w rywalizacj do jednego duego punktu (ippon) lub dwch maych (wazari). Sportowa walka do 11 punktw z punktu widzenia obserwatora jest moe ciekawsza (wicej si dzieje), jednak nijak ma si do idei japoskich pojedynkw. Co jeszcze gotowi s powici dziaacze karate aby je mona byo oglda na igrzyskach olimpijskich ?!

Wejcie jednej z kilku wiatowych organizacji karate do grona dyscyplin olimpijskich spowoduje spadek zainteresowania innymi organizacjami wrd sponsorw i mecenasw. Ba, take niektrzy urzdnicy mog uzna, e skoro kto nie jest w organizacji karate olimpijskiego to nie warto mu pomaga. Oczywicie by moe ucieszy to zwycizcw w olimpijskim wycigu jednak moe to by pyrrusowe zwycistwo... Zmniejszenie pomocy samorzdw, sponsorw i mecenasw spowoduje upadek maych klubw a w konsekwencji zmniejszenie iloci wiczcych t dyscyplin sportu.

Jako osoba prowadzca od 35 lat dziaalno w maych miejscowociach wychowaem jak do tej pory okoo 60 czarnych pasw, ktre w wikszoci poszy na studia do duych orodkw miejskich. Bardzo czsto zawodnicy ci kontynuowali treningi karate w innych klubach, czasem w innych organizacjach (polskich zwizkach). Zatem mona miao postawi tez, e zmniejszenie si iloci wiczcych na prowincji spowoduje zmniejszenie si stanu osobowego klubw w silnych orodkach akademickich a w konsekwencji moe przeoy si poziom sportowy caej dyscypliny w tym kondycj polskiego zwizku.

Podobna sytuacja, chocia w nieco innym wymiarze, miaa miejsce z Taekwon-do. Po raz pierwszy dyscyplina ta zostaa zaprezentowana na igrzyskach w Seulu w 1988 roku oraz w Barcelonie w 1992 roku. W Atlancie nie figurowaa w programie igrzysk za na stae do programu wesza od igrzysk olimpijskich w Sydney w 2000 roku.

Taekwon-do jest znakomitym przykadem jak wejcie do grona dyscyplin olimpijskich zamiast oczekiwanego rozwoju spowodowao co z goa odwrotnego. Pamitam okres w ktrym sekcje tej dyscypliny sportu wyrastay jak grzyby po deszczu we wszystkich miejscowociach. Dzisiaj jest zupenie inaczej. Z dwch wiatowych federacji teakwon-do ubiegajcych si o status olimpijski MKOL uznao tylko jedn i jak na doni moglimy obejrze to wszystko o czym wspominaem powyej. Swoistym potwierdzeniem moich obaw by  list jaki otrzymaem na adres klubu zapytanie ze zwizku taekwon-do, czy nie posiadamy jakiego utalentowanego zawodnika, ktry mgby zosta objty programem przygotowa do igrzysk olimpijskich (!).  Co takiego si wydarzyo z t dyscyplin, e trenerzy taekwon-do szukali zawodnikw poza klubami nalecymi do zwizku ? Nie musz chyba nikogo przekonywa, e dobr i selekcja moliwy jest tylko tam gdzie mamy do czynienia z du iloci kandydatw do uprawiania danej dyscypliny...

            Przy okazji zwrc uwag na inny aspekt wejcia karate do programu igrzysk olimpijskich na ktry licz dziaacze karate w Polsce, mianowicie pojawienie si karate w telewizji. Ot mimo, e teakwon-do na stae zadomowio si w programie igrzysk to tylko raz udao mi si wyledzi transmisj telewizyjn z zawodw tej dyscypliny. Oczywicie wszystko jest w serwisach internetowych, ale nie o tym marz zwizkowi dziaacze.  Jeli zobaczymy transmisj z zawodw karate na igrzyskach olimpijskich w Tokio to zapewne w nocy naszego czasu... Karate nie byo i nie jest i nie bdzie dyscyplin non reklamowo a naszywek promujcych firm sponsorsk umieszczonych na karate-gi w jednym z polskich zwizkw nie bd komentowa !

Rachunek ewentualnych zyskw i strat jakie spowoduje dla polskiego karate wczorajsza decyzja MKOL-u jak bym na to nie patrzy wychodzi in minus...

Na zakoczenie jeszcze kilka sw o karate uprawianym w Polskim Zwizku Karate nazywanym powszechnie karate WKF. Aby lepiej zrozumie ten fenomen musimy uwiadomi sobie czym byo WUKO (World Union of Karate Organisations) poprzednicza WKF. Ot bya to organizacja, ktra za cel postawia sobie umoliwienie startu w bezporedniej rywalizacji sportowej zawodnikw karate wywodzcych si  z rnych styli i rnych szk na drodze unifikacji przepisw wspzawodnictwa.

Podobnie byo z ITKF, ktra w zamiarze Mistrza Nishiyamy miaa by organizacyjn platform porozumienia pomidzy karate Goju-ryu, Wado-ryu, Shito-Ryu i Shotokan. Co z tego wyszo to ju wiemy. Obie organizacje (WKF, ITKF) wykreoway poprzez przepisy swoje wasne style i chocia w obu karatecy zdecydowanie odwouj sie do dziedzictwa szkoy shotokan to jednak ani jedno ani drugie nie przypomina ju karate shotokan. Przedstawiciele tych organizacji na pytanie co wicz odpowiadaj WKF lub karate tradycyjne. Kada z tych organizacji koncentruje si na innych aspektach karate, kada z nich przeksztacia techniki karate shotokan zmieniajc ich motoryk oraz towarzyszcy im sposb poruszania. Wszystko podporzdkowano jedynemu celowi - zawodom oraz stosowanym przepisom.

Trudno si oprze wraeniu, e przyjte przepisy sportowe wrcz wykreoway nowe style walki - WKF i karate tradycyjnego. W historii sztuk i sportw walki w Polsce mielimy ju tak sytuacj. W pewnym okresie mielimy do czynienia z gwatownym rozwojem sekcji i klubw kick-boxingu. W tamtych latach by to kontrolowany sposb rozgrywania kontaktowej rywalizacji pomidzy przedstawicielami rnych szk przy uyciu ochraniaczy i kaskw, ktre miay za zadanie amortyzowa techniki uderzane z wiksz sia ni na zawodach poszczeglnych sztuk i sportw walki. W kick-boxingu startowali wytrawni zawodnicy z karate, taekwon-do a nawet wu-shu. Poziom rywalizacji by bardzo wysoki. Wkrtce pojawiy si medale na ME i M. Niestety z czasem zaczto organizowa zapisy do sekcji kick-boxingu i serwowa modym ludziom mocno okrojon wersj sportu walki (technik nonych uczy karateka a technik rcznych bokser) co musiao zaowocowa  porak. Bez solidnego i penego treningu rdowego uprawianie kick-boxingu nie ma wikszego sensu.

Podobny bd popeniany jest obecnie przez trenerw i dziaaczy WKF w Polsce. Oczywicie zapytani a te sprawy szkoleniowcy czy dziaacze odpowiadaj, e wicz shotokan tak samo jak w Polskim Zwizku Karate Tradycyjnego... W Polskim Zwizku Karate zmiana z karate WKF na karate shotokan polega na zaoeniu przez tych samych zawodnikw innego koloru ochraniaczy. Nadal jednak s to ci sami zawodnicy, poruszajcy si w ten sam charakterystyczny dla WKF sposb, uywajcy takich samych strategii walki i wykonujcy te same akcje techniczne. Jedyn zmienn oprcz wymienionego koloru ochraniaczy s zastosowane przepisy sdziowskie.

Karate shotokan uprawiane w polskich zwizkach ma si tak do karate uprawianego w innych organizacjach shotokan jak jajko do wydmuszki. I jedno i drugie wyglda tak samo jednak rni si cakowicie zawartoci. Cecha ta stanowi jednak o bogactwie karate o ktrym ju wspominaem. W ostatecznym rachunku kady mody czowiek zajmujcy si karate to jeden mniej, ktry moe zosta naraony rnego rodzaju uywki czy w pniejszym yciu tzw. choroby cywilizacyjne. Wane aby karate niezalenie do tego jakie jest i skd pochodzi wiczy w prawidowy sposb. Nie ma zego lub dobrego karate natomiast kade karate mona wiczy w dobry lub zy sposb. Wierz e w World Shotokan Institute - Poland wiczymy je dobrze.

Dokd zaprowadzi nasz dyscyplin w Polsce wczorajsza decyzja MKOL przekonamy si w cigu najbliszych kilku lat. Pomimo pesymizmu ycz wszystkim dziaaczom, trenerom oraz zawodniczkom i zawodnikom aby ta decyzja pozytywnie wpyna na ich karate oraz zaangaowanie w jego rozwj.

Oss !

 


 
 
    projekt, wykonanie: Dekorus