close
Strona korzysta z cookies w celu realizacji us┼éug i zgodnie z Polityk─ů Prywatno┼Ťci. Mo┼╝esz okre┼Ťli─ç warunki przechowywania lub dost─Öpu do cookies w Twojej przegl─ůdarce.
  • polska wersja jŕzykowa
  • english language
  • deutsche Sprachversion

Karate a igrzyska olimpijskie.


Zbigniew Ruta
Wałcz, 04.08.2016

Karate a igrzyska olimpijskie...

Od wielu lat jeste┼Ťmy ┼Ťwiadkami zabieg├│w dzia┼éaczy karate z ca┼éego ┼Ťwiata o w┼é─ůczenie tej dyscypliny do programu igrzysk olimpijskich. Nie inaczej jest w Polsce. Na arenie mi─Ödzynarodowej w wy┼Ťcigu o olimpijskie laury bra┼éy udzia┼é przede wszystkim dwie federacje WKF (World Karate Federation ) oraz ITKF (International Traditional Karate Federation). U ┼║r├│de┼é tych d─ů┼╝e┼ä le┼╝y zapewne pragnienie zintensyfikowania rozwoju dyscypliny, zdobycie dodatkowych ┼Ťrodk├│w finansowych oraz nobilitowanie karate poprzez wej┼Ťcie do ekskluzywnego (?) grona dyscyplin olimpijskich.

W Polsce interesy obu wspomnianych federacji reprezentowa┼éy odpowiednio Polski Zwi─ůzek Karate oraz Polski Zwi─ůzek Karate Tradycyjnego.  Po ┼Ťmierci lidera ITKF Sensei Hidetaka Nishiyamy /10 Dan/ i roz┼éamie w federacji na placu boju w Polsce pozosta┼é ju┼╝ tylko Polski Zwi─ůzek Karate. Jego pozycj─Ö dodatkowo wzmocni┼éa podpisana przez Prezydenta ustawa a dnia 23 lipca 2015 roku o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o podatku dochodowym od os├│b fizycznych w zakresie skutk├│w utraty statusu Polskiego Zwi─ůzku Sportowego.

W my┼Ťl zapis├│w okre┼Ťlonych w tej nowelizacji Polskie Zwi─ůzki Sportowe, kt├│re nie posiadaj─ů przynale┼╝no┼Ťci do w┼éa┼Ťciwej mi─Ödzynarodowej federacji sportowej dzia┼éaj─ůcej w sporcie olimpijskim, paraolimpijskim lub innej uznanej przez Mi─Ödzynarodowy Komitet Olimpijski mog─ů straci─ç status Polskiego Zwi─ůzku Sportowego. Takie podmioty z mocy prawa stan─ů si─Ö zwi─ůzkiem sportowym dzia┼éaj─ůcym w formie zwi─ůzku sportowego. Jak zak┼éada nowelizacja stwierdzenie braku przynale┼╝no┼Ťci nast─Öpowa─ç b─Ödzie w drodze decyzji ministra w┼éa┼Ťciwego do spraw kultury fizycznej. W karate utrat─ů statusu polskiego zwi─ůzku sportowego zagro┼╝one s─ů Polski Zwi─ůzek Karate Tradycyjnego i Polski Zwi─ůzku Karate Fudokan.

Dla Polskiego Zwi─ůzku Karate, kt├│ry od lat boryka┼é si─Ö z ra┼╝─ůco niskimi dotacjami w por├│wnaniu do dotacji otrzymywanych przez Polski Zwi─ůzek Karate Tradycyjnego pojawi┼éa si─Ö szansa na radykaln─ů zmian─Ö istniej─ůcego stanu rzeczy. Czy zostanie wykorzystana to ju┼╝ ca┼ékowicie inna sprawa, bowiem organizacja ta od wielu lat ma k┼éopoty z zarz─ůdzaniem, organizacj─ů szkolenia sportowego oraz w┼éasnym wizerunkiem w ┼Ťrodowiskach sztuk walki.

Wczoraj z Brazylii nadesz┼éa  d┼éugo oczekiwana przez dzia┼éaczy zwi─ůzkowych wiadomo┼Ť─ç. Podczas 129 sesji plenarnej Mi─Ödzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, kt├│ra odby┼éa si─Ö w Rio de Janerio w dniach 02-04.08.2016 roku cz┼éonkowie komitetu podj─Öli decyzj─Ö o wprowadzeniu do programu kolejnych Igrzysk Olimpijskich nast─Öpuj─ůcych dyscyplin:  baseball/softball, karate, skateboarding, surfing i wspinaczka sportowa. Tak wi─Öc karate podobnie jak kiedy┼Ť judo zaprezentowane zostanie po raz pierwszy na Igrzyskach Olimpijskich w Tokio.

Turniej judo po raz pierwszy rozegrany zosta┼é na igrzyskach w dniach 20–23 pa┼║dziernika 1964 roku w hali Nippon Budōkan w Tokio. Startowali wtedy wy┼é─ůcznie m─Ö┼╝czy┼║ni i co nie powinno dziwi─ç  we wszystkich wagach z wyj─ůtkiem kategorii open zwyci─Ö┼╝yli zawodnicy z Japonii. W kr├│lewskiej kategorii zwyci─Ö┼╝y┼é nieoczekiwanie Holender Anton van Geesing. Nota bene Japo┼äczyk, kt├│ry przegra┼é walk─Ö fina┼éow─ů z Gessingiem, nie mog─ůc ┼Ťcierpie─ç pora┼╝ki, pr├│bowa┼é w hotelu targn─ů─ç si─Ö na swoje ┼╝ycie w czym przeszkodzili mu trenerzy...

Wszyscy na ┼Ťwiecie oczekiwali, ┼╝e judo po wej┼Ťciu do programu igrzysk rozwinie si─Ö i b─Ödzie jeszcze popularniejsz─ů dyscyplin─ů. Niestety tak si─Ö nie sta┼éo. Ta wspania┼éa sztuka walki odarta z idei samodoskonalenia, wszechstronnego rozwoju oraz d─ů┼╝enia do doskona┼éo┼Ťci sprowadzona zosta┼éa do wymiaru sportu wyczynowego. Judo sta┼éo si─Ö wybitnie si┼éowe a zawodnicy zamiast budowa─ç wszechstronno┼Ť─ç zacz─Öli rozwija─ç dwie - trzy najskuteczniejsze techniki, kt├│rymi potem wygrywali walki. Nie wszyscy ─çwicz─ůcy judo chcieli bra─ç udzia┼é w wy┼Ťcigach po medale - wielu zrezygnowa┼éo. Z dnia na dzie┼ä popularno┼Ť─ç judo spada┼éa aby pozosta─ç tym, czym jest w dniu dzisiejszym. Podobne zjawisko wyst─Öpuje w karate WKF. Spotyka┼éem wiele razy zawodnik├│w posiadaj─ůcych br─ůzowe pasy i nie znaj─ůcych ┼╝adnego kata. Po co ─çwiczy─ç kata skoro startuj─Ö tylko w kumite ?!

O aferach dopingowych nie b─Öd─Ö pisa┼é do┼Ť─ç powiedzie─ç, ┼╝e w judo, tak jak w innych sportach olimpijskich problem ten wyst─Öpuje. Zawodniczka czy zawodnik ─çwicz─ůcy sport zawodowo zrobi wszystko aby zdoby─ç medal olimpijski, kt├│ry przek┼éada si─Ö na spore gratyfikacje finansowe i tzw. rent─Ö olimpijsk─ů jak ma to miejsce w Polsce. Znane s─ů tak┼╝e przypadki dopingu wyst─Öpuj─ůcego w karate na poziomie Mistrzostw Polski. Pytaniem retorycznym jest co zrobi─ů zawodnicy je┼Ťli stawk─ů b─Ödzie medal olimpijski ? Oczywi┼Ťcie nie nale┼╝y zak┼éada─ç powszechno┼Ťci takich praktyk, ale wystarczy jeden przypadek aby straci┼éo ca┼ée ┼Ťrodowisko... 

Niestety mam uzasadnion─ů obaw─Ö, ┼╝e karate mo┼╝e podzieli─ç losy judo. To co dla ruchu olimpijskiego by┼éo najwi─Öksz─ů bol─ůczk─ů karate (wiele szk├│┼é, zr├│┼╝nicowane przepisy, podzia┼éy organizacyjne) dla zwyk┼éego Janka Kowalskiego mo┼╝e by─ç jedn─ů z zalet. Ka┼╝dy w karate dzi─Öki jego bogactwu znajdzie to, kt├│re najbardziej b─Ödzie mu odpowiada┼éo.

Dzia┼éacze karate cz─Östo nie widz─ů b─ůd┼║ nie chc─ů widzie─ç zagro┼╝e┼ä jakie pojawi┼éy si─Ö nad dyscyplin─ů. Jednym z najwi─Ökszych  jest utrata to┼╝samo┼Ťci. Aby przypodoba─ç si─Ö MKOL dzia┼éacze WKF zmienili przepisy wsp├│┼ézawodnictwa. Najpierw wprowadzono zamiast tradycyjnych oznacze┼ä Aka (czerwony) i Shiro (bia┼éy) oznaczenia Aka i Ao (niebieski). Dlaczego ? Bo w telewizji lepiej wygl─ůdaj─ů te kolory, sprawdzono to ju┼╝ w boksie st─ůd nawi─ůzanie do koloru naro┼╝nik├│w (czerwony i niebieski). Tak┼╝e walcz─ůcy w bia┼éych ubiorach judocy posiadaj─ůcy czarne pasy byli zdaniem komentator├│w nie do rozpoznania - szczeg├│lnie podczas walki w parterze. Dlatego m.in. dla potrzeb transmisji i wyra┼║nego rozr├│┼╝nienia zawodnik├│w wprowadzono judo-gi bia┼ée i niebieskie.  Wprowadzenie kolor├│w jest jednym z ma┼éych krok├│w zmieniaj─ůcych nasze tradycje. Czy kto┼Ť pami─Öta dlaczego str├│j treningowy jest (by┼é) bia┼éy ? Mnie uczono, ┼╝e bia┼éy kolor oznacza┼é czysto┼Ť─ç intencji z jakimi podejmuj─Ö si─Ö treningu i w jakimi id─Ö do walki. Za nic na ┼Ťwiecie nie przyjd─Ö na trening w czarnym, niebieskim, czerwonym czy ozdobionym lampasami i naszywkami do-gi. Oczywi┼Ťcie wszystko jest kwesti─ů wyboru i indywidualnych preferencji.

Kolejn─ů zmian─ů w karate jak─ů przeg┼éosowano w zaciszu gabinet├│w by┼éo przyj─Öcie systemu punktowania z Tae-kwon-do. Obecnie walczy si─Ö do 11 punkt├│w i punktuje wed┼éug skali: 3 punkty (sanbon) za trafienie nog─ů w g┼éow─Ö, 2 punkty (nihon) za trafienie nog─ů w korpus i 1 punkt (ippon) za trafienie r─Ök─ů. Wcze┼Ťniej w karate sportowym walczono w formule sanbon shobu (do trzech punkt├│w) co ju┼╝ by┼éo krytykowane przez zwolennik├│w tradycyjnego podej┼Ťcia do karate shotokan w kt├│rym obowi─ůzywa┼éa historyczna zasada budo - ciosu ko┼äcz─ůcego (ikken hissatsu) przekszta┼écona w walce sportowej w rywalizacj─Ö do jednego du┼╝ego punktu (ippon) lub dw├│ch ma┼éych (wazari). Sportowa walka do 11 punkt├│w z punktu widzenia obserwatora jest mo┼╝e ciekawsza (wi─Öcej si─Ö dzieje), jednak nijak ma si─Ö do idei japo┼äskich pojedynk├│w. Co jeszcze gotowi s─ů po┼Ťwi─Öci─ç dzia┼éacze karate aby je mo┼╝na by┼éo ogl─ůda─ç na igrzyskach olimpijskich ?!

Wej┼Ťcie jednej z kilku ┼Ťwiatowych organizacji karate do grona dyscyplin olimpijskich spowoduje spadek zainteresowania innymi organizacjami w┼Ťr├│d sponsor├│w i mecenas├│w. Ba, tak┼╝e niekt├│rzy urz─Ödnicy mog─ů uzna─ç, ┼╝e skoro kto┼Ť nie jest w organizacji karate olimpijskiego to nie warto mu pomaga─ç. Oczywi┼Ťcie by─ç mo┼╝e ucieszy to zwyci─Özc├│w w olimpijskim wy┼Ťcigu jednak mo┼╝e to by─ç pyrrusowe zwyci─Östwo... Zmniejszenie pomocy samorz─ůd├│w, sponsor├│w i mecenas├│w spowoduje upadek ma┼éych klub├│w a w konsekwencji zmniejszenie ilo┼Ťci ─çwicz─ůcych t─Ö dyscyplin─Ö sportu.

Jako osoba prowadz─ůca od 35 lat dzia┼éalno┼Ť─ç w ma┼éych miejscowo┼Ťciach wychowa┼éem jak do tej pory oko┼éo 60 czarnych pas├│w, kt├│re w wi─Ökszo┼Ťci posz┼éy na studia do du┼╝ych o┼Ťrodk├│w miejskich. Bardzo cz─Östo zawodnicy ci kontynuowali treningi karate w innych klubach, czasem w innych organizacjach (polskich zwi─ůzkach). Zatem mo┼╝na ┼Ťmia┼éo postawi─ç tez─Ö, ┼╝e zmniejszenie si─Ö ilo┼Ťci ─çwicz─ůcych na prowincji spowoduje zmniejszenie si─Ö stanu osobowego klub├│w w silnych o┼Ťrodkach akademickich a w konsekwencji mo┼╝e prze┼éo┼╝y─ç si─Ö poziom sportowy ca┼éej dyscypliny w tym kondycj─Ö polskiego zwi─ůzku.

Podobna sytuacja, chocia┼╝ w nieco innym wymiarze, mia┼éa miejsce z Taekwon-do. Po raz pierwszy dyscyplina ta zosta┼éa zaprezentowana na igrzyskach w Seulu w 1988 roku oraz w Barcelonie w 1992 roku. W Atlancie nie figurowa┼éa w programie igrzysk za┼Ť na sta┼ée do programu wesz┼éa od igrzysk olimpijskich w Sydney w 2000 roku.

Taekwon-do jest znakomitym przyk┼éadem jak wej┼Ťcie do grona dyscyplin olimpijskich zamiast oczekiwanego rozwoju spowodowa┼éo co┼Ť z go┼éa odwrotnego. Pami─Ötam okres w kt├│rym sekcje tej dyscypliny sportu wyrasta┼éy jak grzyby po deszczu we wszystkich miejscowo┼Ťciach. Dzisiaj jest zupe┼énie inaczej. Z dw├│ch ┼Ťwiatowych federacji teakwon-do ubiegaj─ůcych si─Ö o status olimpijski MKOL uzna┼éo tylko jedn─ů i jak na d┼éoni mogli┼Ťmy obejrze─ç to wszystko o czym wspomina┼éem powy┼╝ej. Swoistym potwierdzeniem moich obaw by┼é  list jaki otrzyma┼éem na adres klubu zapytanie ze zwi─ůzku taekwon-do, czy nie posiadamy jakiego┼Ť utalentowanego zawodnika, kt├│ry m├│g┼éby zosta─ç obj─Öty programem przygotowa┼ä do igrzysk olimpijskich (!).  Co takiego si─Ö wydarzy┼éo z t─ů dyscyplin─ů, ┼╝e trenerzy taekwon-do szukali zawodnik├│w poza klubami nale┼╝─ůcymi do zwi─ůzku ? Nie musz─Ö chyba nikogo przekonywa─ç, ┼╝e dob├│r i selekcja mo┼╝liwy jest tylko tam gdzie mamy do czynienia z du┼╝─ů ilo┼Ťci─ů kandydat├│w do uprawiania danej dyscypliny...

            Przy okazji zwr├│c─Ö uwag─Ö na inny aspekt wej┼Ťcia karate do programu igrzysk olimpijskich na kt├│ry licz─ů dzia┼éacze karate w Polsce, mianowicie pojawienie si─Ö karate w telewizji. Ot├│┼╝ mimo, ┼╝e teakwon-do na sta┼ée zadomowi┼éo si─Ö w programie igrzysk to tylko raz uda┼éo mi si─Ö wy┼Ťledzi─ç transmisj─Ö telewizyjn─ů z zawod├│w tej dyscypliny. Oczywi┼Ťcie wszystko jest w serwisach internetowych, ale nie o tym marz─ů zwi─ůzkowi dzia┼éacze.  Je┼Ťli zobaczymy transmisj─Ö z zawod├│w karate na igrzyskach olimpijskich w Tokio to zapewne w nocy naszego czasu... Karate nie by┼éo i nie jest i nie b─Ödzie dyscyplin─ů no┼Ťn─ů reklamowo a naszywek promuj─ůcych firm─Ö sponsorsk─ů umieszczonych na karate-gi w jednym z polskich zwi─ůzk├│w nie b─Öd─Ö komentowa┼é !

Rachunek ewentualnych zysków i strat jakie spowoduje dla polskiego karate wczorajsza decyzja MKOL-u jak bym na to nie patrzył wychodzi in minus...

Na zako┼äczenie jeszcze kilka s┼é├│w o karate uprawianym w Polskim Zwi─ůzku Karate nazywanym powszechnie karate WKF. Aby lepiej zrozumie─ç ten fenomen musimy u┼Ťwiadomi─ç sobie czym by┼éo WUKO (World Union of Karate Organisations) poprzednicza WKF. Ot├│┼╝ by┼éa to organizacja, kt├│ra za cel postawi┼éa sobie umo┼╝liwienie startu w bezpo┼Ťredniej rywalizacji sportowej zawodnik├│w karate wywodz─ůcych si─Ö  z r├│┼╝nych styli i r├│┼╝nych szk├│┼é na drodze unifikacji przepis├│w wsp├│┼ézawodnictwa.

Podobnie by┼éo z ITKF, kt├│ra w zamiarze Mistrza Nishiyamy mia┼éa by─ç organizacyjn─ů platform─ů porozumienia pomi─Ödzy karate Goju-ryu, Wado-ryu, Shito-Ryu i Shotokan. Co z tego wysz┼éo to ju┼╝ wiemy. Obie organizacje (WKF, ITKF) wykreowa┼éy poprzez przepisy swoje w┼éasne style i chocia┼╝ w obu karatecy zdecydowanie odwo┼éuj─ů sie do dziedzictwa szko┼éy shotokan to jednak ani jedno ani drugie nie przypomina ju┼╝ karate shotokan. Przedstawiciele tych organizacji na pytanie co ─çwicz─ů odpowiadaj─ů WKF lub karate tradycyjne. Ka┼╝da z tych organizacji koncentruje si─Ö na innych aspektach karate, ka┼╝da z nich przekszta┼éci┼éa techniki karate shotokan zmieniaj─ůc ich motoryk─Ö oraz towarzysz─ůcy im spos├│b poruszania. Wszystko podporz─ůdkowano jedynemu celowi - zawodom oraz stosowanym przepisom.

Trudno si─Ö oprze─ç wra┼╝eniu, ┼╝e przyj─Öte przepisy sportowe wr─Öcz wykreowa┼éy nowe style walki - WKF i karate tradycyjnego. W historii sztuk i sport├│w walki w Polsce mieli┼Ťmy ju┼╝ tak─ů sytuacj─Ö. W pewnym okresie mieli┼Ťmy do czynienia z gwa┼étownym rozwojem sekcji i klub├│w kick-boxingu. W tamtych latach by┼é to kontrolowany spos├│b rozgrywania kontaktowej rywalizacji pomi─Ödzy przedstawicielami r├│┼╝nych szk├│┼é przy u┼╝yciu ochraniaczy i kask├│w, kt├│re mia┼éy za zadanie amortyzowa─ç techniki uderzane z wi─Öksz─ů si┼éa ni┼╝ na zawodach poszczeg├│lnych sztuk i sport├│w walki. W kick-boxingu startowali wytrawni zawodnicy z karate, taekwon-do a nawet wu-shu. Poziom rywalizacji by┼é bardzo wysoki. Wkr├│tce pojawi┼éy si─Ö medale na ME i M┼Ü. Niestety z czasem zacz─Öto organizowa─ç zapisy do sekcji kick-boxingu i serwowa─ç m┼éodym ludziom mocno okrojon─ů wersj─Ö sportu walki (technik no┼╝nych uczy┼é karateka a technik r─Öcznych bokser) co musia┼éo zaowocowa─ç  pora┼╝k─ů. Bez solidnego i pe┼énego treningu ┼║r├│d┼éowego uprawianie kick-boxingu nie ma wi─Ökszego sensu.

Podobny b┼é─ůd pope┼éniany jest obecnie przez trener├│w i dzia┼éaczy WKF w Polsce. Oczywi┼Ťcie zapytani a te sprawy szkoleniowcy czy dzia┼éacze odpowiadaj─ů, ┼╝e ─çwicz─ů shotokan tak samo jak w Polskim Zwi─ůzku Karate Tradycyjnego... W Polskim Zwi─ůzku Karate zmiana z karate WKF na karate shotokan polega na za┼éo┼╝eniu przez tych samych zawodnik├│w innego koloru ochraniaczy. Nadal jednak s─ů to ci sami zawodnicy, poruszaj─ůcy si─Ö w ten sam charakterystyczny dla WKF spos├│b, u┼╝ywaj─ůcy takich samych strategii walki i wykonuj─ůcy te same akcje techniczne. Jedyn─ů zmienn─ů opr├│cz wymienionego koloru ochraniaczy s─ů zastosowane przepisy s─Ödziowskie.

Karate shotokan uprawiane w polskich zwi─ůzkach ma si─Ö tak do karate uprawianego w innych organizacjach shotokan jak jajko do wydmuszki. I jedno i drugie wygl─ůda tak samo jednak r├│┼╝ni si─Ö ca┼ékowicie zawarto┼Ťci─ů. Cecha ta stanowi jednak o bogactwie karate o kt├│rym ju┼╝ wspomina┼éem. W ostatecznym rachunku ka┼╝dy m┼éody cz┼éowiek zajmuj─ůcy si─Ö karate to jeden mniej, kt├│ry mo┼╝e zosta─ç nara┼╝ony r├│┼╝nego rodzaju u┼╝ywki czy w p├│┼║niejszym ┼╝yciu tzw. choroby cywilizacyjne. Wa┼╝ne aby karate niezale┼╝nie do tego jakie jest i sk─ůd pochodzi ─çwiczy─ç w prawid┼éowy spos├│b. Nie ma z┼éego lub dobrego karate natomiast ka┼╝de karate mo┼╝na ─çwiczy─ç w dobry lub z┼éy spos├│b. Wierz─Ö ┼╝e w World Shotokan Institute - Poland ─çwiczymy je dobrze.

Dok─ůd zaprowadzi nasz─ů dyscyplin─Ö w Polsce wczorajsza decyzja MKOL przekonamy si─Ö w ci─ůgu najbli┼╝szych kilku lat. Pomimo pesymizmu ┼╝ycz─Ö wszystkim dzia┼éaczom, trenerom oraz zawodniczkom i zawodnikom aby ta decyzja pozytywnie wp┼éyn─Ö┼éa na ich karate oraz zaanga┼╝owanie w jego rozw├│j.

Oss !

 

"js/main.js">